Bài Mới

baimoi

Con người và Văn chương

< A >
Vũ Đông Hà (Danlambao) - Tấm gương trong suốt nhất, soi rọi rõ nhất những đam mê, khát vọng lẫn khắc khoải của con người là văn chương. Nhưng văn chương, cũng là phản chiếu trung thực nhất hình hài muốn che đậy của một số người say mê dùng nó để may mặc những bộ xiêm y mang vẻ cao thượng nhưng diêm dúa cho mình. 


Ngày ấy chúng ta tuổi mười lăm, mười sáu, đã choáng váng tâm hồn trong những ngày đầu được gọi là hòa bình và thống nhất của đất nước. Các bạn ta đã tập tành bước vào nề nếp mới của đời sống "có sức người sỏi đá cũng thành cơm". Và trong cuộc sống được xếp đặt kỹ càng đó, "văn chương cách mạng" cũng đã "tiến về Sài Gòn ta quét sạch giặc thù" để xâm lược tâm hồn tuổi trẻ ta.

Chúng ta đã “hồ hởi phấn khởi” bỏ lại sau lưng những mượt mà quá khứ, những rung động ban đầu của lãng mạn mới lớn: “Làm sao định nghĩa được tình yêu. Có nghĩa gì đâu một buổi chiều”; đã đánh rớt dọc đường những ngậm ngùi dĩ vãng “Đưa người ta không đưa sang sông. Sao nghe tiếng sóng ở trong lòng”; đã chia tay những lãng mạn về một thời chinh chiến mịt mù: “Xa quá rồi em người mỗi ngã. Bên này đất nước nhớ thương nhau”. Thay vào đó, các bạn ta đã bừng bừng lên cơn sốt cách mạng với những cơn điên “Khóc là: nhục, rên: hèn, van: yếu đuối. Và dại khờ là những lũ người câm.” 

Thời gian trôi nhanh như dòng máu đỏ. Ánh hào quang giả tạo của xã hội mới cũng lịm tắt dần với trưởng thành và nhận thức thực tế đạp vào mặt, đâm vào tim. Quay lưng lại với con đường vinh quang được đảng ra công dàn dựng, chúng ta rẽ bước tìm vào những con hẻm rất thực của cuộc đời. Và chúng ta đi. 

Đi với khắc khoải của Trần Dần. “Đi không thấy phố. Không thấy nhà. Chỉ thấy mưa sa trên màu cờ đỏ”. Đi với nỗi đau của Phùng Quán: “Người làm xiếc đi trên dây rất khó. Nhưng chưa khó bằng làm nhà văn. Đi trọn đời trên con đường chân thật”. Chúng ta đi. Đi với Trần Nam Hương để thấy: “Đã có một thời nỗi đau ta phải giấu. Ta đánh mất ta trong nửa con người. Bài thơ phải cắt đi phần thật nhất. Trang báo ta cầm chỉ đọc những niềm vui”. 

Chúng ta đã từ giã con đường ta rộng thênh thang tám thước của đảng vinh quang để tỏa ra khắp nẻo đường lầy lội, nhớp nhúa quê hương. Vì sao? Chúng ta đã nhận thức được rằng con đường tám thước ấy chỉ “chưa cầm lên nếm, anh đã biết là bánh vẽ. Thế nhưng anh vẫn ngồi vào bàn cùng bè bạn. Cầm lên nhấm nháp”. Chúng ta nhấm nháp cho xong những yếu hèn của bản ngả. Và chúng ta lại đi. Trốn.

Đi để trở về chốn cũ. Để cười câm trước những ngậm ngùi của kẻ mặc áo văn chương nhưng cũng là đồ tể của văn chương - Tố Hữu - cuối đời bị mời ra khỏi chiếu hoa của đảng, chợt biết rằng chốn cũ ngày về đã không còn nữa: “Không, chính xưa anh ở chốn này. Tre già còn đó miếu còn đây. Lòng bâng khuâng mải ôn ngày cũ. Chợt tiếng người đâu: “chú hỏi ai”. Vật vã đi để thấy những mất mát cuộc đời của bao thế hệ: “Anh hỏi nhà anh không phải đây. Rồi thôi quay đóng cửa then gài. Để ngoài sương gió chiều pha lạnh. Dưới khóm tre già khách đứng ngây.” 

Chốn cũ ấy ngày nay lại có thêm người mới. Đường ta rộng thênh thang tám thước của đại thi nô Tố Hữu được thay thế bởi bệ phóng dân tộc mang hình tượng cà nông đại bác của đại gia thi hào Hữu Thỉnh. Những kẻ mù, đui, điếc - trẻ có, già-tưởng-trẻ có - chỉ còn cái miệng có ổ khóa, được ngài chủ tịch văn chương cầm tay ân cần hỏi: “Các bạn từ đâu đến. Chúng tôi đến từ miền của tài năng. Xin chào các sứ giả đến từ miền của tài năng. Chúng tôi đến từ tương lai. Chúng tôi đến từ nền văn học trên mười đầu ngón tay”. Sai tất! “Tài năng của các bạn không còn là của riêng các bạn nữa, nó đã thuộc về một cái gì rộng lớn hơn, cao vọng hơn. Các bạn phải nhất trí: các bạn đến từ nghị quyết. Tagore nói Trò chơi chỉ là trò chơi khi có người chơi nó. Các bạn phải đến và ở trọ với trò chơi này.” 

Nhưng không chỉ có đồ tể văn chương Tố Hữu hay chủ tịch bầy văn nô tự sướng, tự karaoke Hữu Thỉnh. Trên mảnh chiếu manh văn chương, lổm ngổm những nhà văn, thi sĩ vùng vằng khi có ai muốn bẻ cong ngòi bút của mình nhưng sẵn sàng biến ngòi bút của mình thành súng bắn pháo bông trong ngày hội văn chương áo thụng vái nhau. Quay qua quay lại nhìn. Mới biết. Tất cả đều mặc áo văn chương nhưng hình hài tiều tụy hơn tiều phu cuối đông và tâm hồn nhỏ bé hơn tên trộm chó mùa hè. 


Con đường chúng ta đi đó có kẻ trước người sau và gặp nhau trong cùng một nỗi ngậm ngùi. Ngậm ngùi của những kẻ đã góp vốn cuộc đời cho công ty buôn người, bán nước. Ngậm ngùi của những kẻ đã từng cả tin vào thợ thơ ngồi trong phòng kín múc máu đổ vào thơ: “Khóc là: nhục, rên: hèn, van: yếu đuối. Và dại khờ là những lũ người câm.” Ngậm ngùi vì ngỡ trong đại dương văn chương đã tìm thấy, nắm tay được những tâm hồn xán lạn nhưng rồi điểm họ nhắm đến cũng chỉ là một ao tù được dùng làm nơi sản xuất chất thải thơ văn và để có được vài cơn orgasm bằng ngòi bút. 

Chúng ta gặp nhau để một lần cuối chia tay những ngậm ngùi cứ mãi loay hoay trong thế giới văn chương lấp lánh, rổn rảng, đại ngôn, đầy triết lý buồn nôn và âm dương vật. Chia tay với những chùm pháo bông bắn cho nhau để ta làm bạn sướng trước - bạn làm ta sướng sau. Chia tay với mảnh đất nghèo nàn sự thật, thừa mứa giả dối. Chia tay với những mảnh chiếu trên, chiếu dưới lẫn chiếu tầm tầm. 

Và cùng nhau, chúng ta đi tìm văn chương cho chính mình. Văn chương này, chỉ có, hiện hữu, khi ở đó, ta không còn tìm thấy ta. 

11.08.2019

© Copyright 2019 Dân Làm Báo, All rights reserved

Contact Form

Name

Email *

Message *

Powered by Blogger.