Trên bệ phóng dân tộc, tên-lửa-văn-học-trẻ phóng về đâu?

Hữu Cầu (danlambao) - (Lấy cảm hứng từ bài diễn văn khai mạc “Hội nghị viết văn trẻ”: “Văn học phải được phóng lên từ bệ phóng dân tộc” của ông Hữu Thỉnh)

Xin chào các bạn trẻ đến từ miền tài năng !

Bạn trẻ dấu yêu ơi, những sứ giả của vô biên ơi, của những chân trời tí con con ơi ! Bạn đang tìm đến những chân trời tỉ tỉ người của tương lai đại đồng, của nước lạ vĩ đại, không còn khái niệm dân tộc, Tổ Quốc, chỉ còn khái niệm nhân loại, sướng nhé…

- Chào những người sướng nhé, các bạn đến từ đâu ?

- Chúng tôi đến từ miền răng sún, miền cóc ổi ô mai, miền của tài năng con cóc nhảy ra, con ma nhảy lại…

- Đông quá, phì nhiêu phồn thực quá, xin chào các sứ giả đến từ miền của thiên tài thiên tướng thiên tinh. Các bạn là linh hồn của hội nghị trẻ cõng già vẹo xương sườn xương sống này. Các bạn tuy có lòi kèn chút đỉnh nhưng các bạn vinh quang. Các bạn sán lạn tương lai và đầy ắp công trạng. Các bạn đang thực thi thiên chức do lịch sử giao phó là cõng trên lưng các cụ các bác các chú đến tương lai mà còn quên hàm răng ở thì quá khứ. Vinh dự thay các bạn đến từ miền tài năng. Nhưng sao khi lên xứ Tuyên Quang gái đẹp chè ngon này, các bạn không mang luôn miền tài năng đi theo ?

- Đêm qua chúng tôi có mang miền tài năng đến hội nghị trẻ cõng già đi họp này rồi. Có lẽ vì chúng tôi mải chăm sóc các cụ các bác quá sức nên miền tài năng nó khiếp, nó bỏ trốn hết rồi thưa thủ lĩnh…

- Sao để miền tài năng nó trốn, báo công an văn hóa chưa ? Thôi, khỏi cần miền tài năng còn bú tí của các bạn. Đấy các bạn đang chất trên lưng hàng đống miền tài năng; đó là các cụ, các bác, các chú, các anh, các tiền bối văn học kính yêu đang có dấu hiệu làm vẹo sương xườn xương sống các bạn đó…

Các bạn đến từ đâu mặc các bạn, miễn là các bạn đang ngồi ở đây trong vầng hào quang chói lọi của nước nhà. Các bạn đang làm bồi hồi xao xuyến hơn một trăm con tim của lứa cha chú chúng tôi, những nhà văn lấy cả đời ra mà đánh nhau với giặc và câu chữ. Thay mặt hàng nghìn con tim lai láng tình đảng nghĩa dân của các nhà văn nước ta, chúng tôi chào quý măng non văn học, chào các thần đồng thần sắt của thơ văn, chào những đôi mắt long lanh, chào những vầng ngực lấp lánh tương lai huy hoàng nhân thế.

Về đây, xin chào các đầu sách mênh mông chữ nghĩa và dày cồm cộp những giấy và giấy của các bạn. Các bạn đến đây và giao ánh mắt, giao trái tim cho chúng tôi cất giữ, đồng thời các bạn nên bỏ quên bản năng viết ở nhà chơi với chú chó nhồi bông của tuổi thơ các bạn, để các bạn nhận lấy ý thức cao cả về thiên chức cầm bút phục vụ đảng phục vụ dân nhé, thưa các búp bê nô- bel của tương lai. Xin vỗ tay !

Các bạn ơi, các bạn đầy tràn như lũ sông Hồng cuồn cuộn, có cảm giác các bạn đang cuốn trôi lớp chúng tôi về phía chân trời của nhiệt tình sáng tác và nhiệt tình cách mạng quang vinh. Nhưng các bạn còn ít sâu lắng quá, chỉ khoái trôi tuột trên bề mặt chữ nghĩa mà quên đào trên trang giấy những vực sâu, những hồ thẳm, những lắng trầm núi sông ngàn năm, tạo nên sự sâu sắc chót vót như văn học vốn phải sâu thế, thẳm vực ghê hồn thế thì thế giới nó mới khiếp, nó mới chạy vãi cả linh hồn ra cũng chưa đuổi kịp miền tài năng đầy tính nhân văn của các bạn. Vỗ Tay !

Các bạn những bông hoa của văn chương chưa kịp ngửi đã thơm điếc mũi người thưởng thức ơi, các bạn mà đồng ca thì số dách. Nhưng các bạn cần có những giọng Ôphêra lĩnh xướng vút lên như sấm sét dẫn dắt dàn đồng ca đi về phía chân trời thì văn học ta tương lai mới đầy những Nguyễn Trãi, Nguyễn Du. Các bạn cất lên giọng lĩnh xướng còn ri rỉ như dế kêu, có khi to thì lại giống mèo gào, chưa phải là thiên tài lĩnh xướng của dàn đồng ca át tiếng bom rơi văn học.

Các bạn thêu thùa chiếc khăn, cái găng tay, cái quần cái áo tủn mủn thì giỏi quá xá là giỏi, nhưng khi cần phải đo kích thước để may vá thêu thùa cho cả một dân tộc rạo rực dưới mặt trời, may vá thêu thùa cho cả và thiên hạ sừng sững vũ trụ càn khôn, cho cả thời đại đang bước đi những bước hoành tráng mê ly ca hát thì các bạn chịu, phải không ? Văn chương viết cho riêng mình nhưng để cho thiên hạ ngó vào phải sửng sốt, phải cảm động đến xuýt ngất thì đấy mới là các Tố Hữu Chế Lan Viên tương lại, thưa các bạn quý mến.

- Các bạn trẻ tài năng vạm vỡ Phù Đổng, các bạn thực ra là vừa đến từ đâu vậy ?

- Chúng tôi đến từ tương lai của nghìn đỉnh cao chói lọi thiên hà của trăm năm sau, nghìn năm sau có tên là tương lai.

- Xin chào các bạn tương lai, bệ phóng nào phóng các bạn lên lên tới cõi chưa có thật ấy ?

- Bệ phóng dân tộc của thủ lĩnh vừa phóng chúng tôi bằng tên lửa phi thời gian bốc đồng đó thôi…

- Hoan hô bệ phóng dân tộc đã phóng vào tương lai những tên lửa văn học sừng sững tượng đài câu chữ. Xin các bạn lộ cho tí bí mật rằng cõi tương lai đó có tuyệt vời như lý tưởng chúng ta quan niệm không ?

- Tuyệt vời hơn chúng ta tưởng tượng ra. Cõi tương lai là cõi đại đồng. Bệ phóng dân tộc của thủ lĩnh không còn xử dụng được nữa. Trên đó không còn biên giới, không còn dân tộc, nước ta đã hòa vào nước lạ, tiếng Việt không còn nữa, nỗi buồn không còn nữa, không còn cô đơn riêng lẻ nên văn học cũng tiêu vong. Chúng tôi sợ tương lai lắm. Tương lai đâu còn hội nghị viết văn vui chơi thỏa thích này nữa thủ lĩnh ơi. Nếu còn gọi chúng tôi là những con người đến từ tương lai thì chúng tôi xin chuồn ngay bây giờ…

- Thôi, thì tôi xin hỏi lại, các bạn trẻ viết văn chồi non của cách mạng ơi, các bạn đến từ đâu vậy ?

- Chúng tôi đến từ mười đầu ngón tay gõ vào máy vi tính như chim sẻ mổ thóc cứ cóc cóc sốt cả ruột, nên chúng tôi gọi văn học hôm nay là nền văn học cóc, cóc, cóc…

- Ôi một nền văn học trên mười đầu ngón tay, thực là buồn cười phải không ? Khi cảm xúc đến dữ dội, các bạc điên tiết lên viết như cào cấu máy vi tính, như kẻ lực điền chơi piano khiến giập nát cả mười đầu ngón tay ngà ngọc phải không ? Các bạn hãy cấy vào máy vi tính một trái tim nhân tạo run rẩy, để cái máy vi tính cũng có tâm hồn, máy vi tính cũng biết cuời khóc, biết rên xiết thương đau sung sướng ngôn từ chói lọi thi ca văn xuôi tiểu thuyết nhé thưa các bạn chồi non văn học sướng nhé.

Bằng tác phẩm của mình, các bạn đang bước lên những khải hoàn môn của sang trọng chữ nghĩa. Chúng tôi được đảng trang bị cho chiếc dàn phóng tên lửa văn học phi thời gian, các bạn nhắm mắt vào để chúng tôi : phóng !

Lúc nãy, mở mắt ra, các bạn còn thấy dân tộc, bây giờ mắt các bạn đã nhìn thấy nhân loại. Các bạn mang văn học nước nhà đến những đỉnh nô-bel quang vinh nhé. Chào các bạn sướng nhé của nhân dân ta thương yêu hôm nay. Các bạn nên lấy làm hãnh diện mà cõng cả kho vàng vĩ đại là một trăm các cụ già thơm ngát này cùng vào cõi sướng nhé. Xin chào và xin vỗ tay ! Tuyên Quang miền của tài năng 2011 của các bạn ngàn năm. Xin vỗ tay !

TP.HCM ngày 15-09-2011

Hữu Cầu (danlambao)

danlambaovn.blogspot.com

*

Để các bạn trong thôn khỏi mất công gù gồ tìm bài diễn văn của chủ tịch Thỉnh - đây bệ phóng của ngài ấy:

Văn học phải được phóng lên từ bệ phóng dân tộc

Hữu Thỉnh

Kính thưa các vị khách quý,

Thưa Hội nghị.

Thế là, sau một thời gian chuẩn bị với không ít bận rộn và hào hứng, hôm nay Hội nghị Viết văn trẻ toàn quốc lần thứ VIII chính thức khai mạc. Chọn Tuyên Quang làm địa chỉ gặp gỡ đáng nhớ này, chúng tôi muốn diễn đàn Hội nghị là nơi bày tỏ tình cảm và trách nhiệm của các cây bút trẻ tiếp tục một cách xứng đáng truyền thống lịch sử vẻ vang của cách mạng và kháng chiến. Thay mặt Ban chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam, tôi nồng nhiệt chào mừng đại biểu các cây bút trẻ từ các vùng miền trong cả nước và gồm nhiều dân tộc anh em đã về dự Hội nghị. Xin trân trọng chào mừng và cám ơn các vị khách quý, các nhà văn lớp trước đem tin yêu và quý trọng đến với các tài năng văn học trẻ của đất nước.

Qua hơn nửa thế kỷ hoạt động, mỗi kỳ Hội nghị Viết văn trẻ do Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức lại trở thành một cuộc hò hẹn thú vị, ghi dấu một lớp nhà văn mới lại đến với văn học. Trong lần gặp gỡ này, tôi muốn mở đầu câu chuyện của chúng ta bằng một vài câu hỏi làm quen. Câu thứ nhất:

- Những người viết văn trẻ, bạn từ đâu đến?

- Chúng tôi đến từ miền của tài năng.

- Đúng quá, xin chào các sứ giả đến từ miền của tài năng.

Nếu như các Hội nghị lần trước, phần đông đại biểu mới có một chùm thơ, một vài truyện ngắn in trên các báo thì, rất đáng mừng của Hội nghị lần này một phần ba số đại biểu đã có những tập sách riêng, nhiều bạn đã có tới 2, 3 đầu sách. Và hơn nữa, số giải thưởng văn học mà các bạn đem về Hội nghị này nhiều hơn bất cứ hội nghị nào trước đó. Như vậy có thể nói các bạn đã bước qua giai đoạn xuất hiện. Kế tiếp sau đây là giai đoạn định hình. Miêu tả chặng đường vừa qua, có thể diễn đạt qua ba nhận xét sau đây về tác phẩm của các bạn.

- Nhiều đầy tràn nhưng còn ít sâu lắng.

- Dàn đồng ca khá mạnh nhưng còn ít những giọng lĩnh xướng vang xa.

- Thêu thùa cho cá nhân thì khéo, may cắt cho thiên hạ còn ít dụng công.

Đó là những đặc điểm thường thấy trong giai đoạn xuất phát. Giờ đây, các bạn đã từ giã giai đoạn xuất phát để bước hẳn lên cuộc hành trình mới mà nhiệm vụ quan trọng nhất là định hình, là khẳng định. Nếu hôm qua, bạn chỉ cần năng khiếu thôi là đủ, thì trên chặng đường mới này, năng khiếu phải trở thành tài năng. Nếu hôm qua bạn chỉ cần đam mê là đủ, thì hôm nay đam mê phải trở thành bản lĩnh. Nếu hôm qua bạn chỉ cần bản năng thôi là đủ, thì hôm nay viết văn là công việc tự giác hoàn toàn. Nếu hôm qua bạn bảo viết văn cũng thường thôi thì hôm nay bạn sẽ cảm thấy, càng ngày càng cảm thấy viết văn là vô cùng khó. Về chuyện này, tôi muốn mời bạn tham khảo lời bàn sau đây của Lưu Hiệp, một nhà phê bình văn học uyên bác của Trung Hoa cách chúng ta 1626 năm về trước. Lưu Hiệp nói: Làm thơ nếu thấy là khó thì cái dễ sẽ tới, còn xem là dễ thì cái khó đến ngay (Văn tâm điêu long, thiên minh thư).

Xem thế đủ biết, để đi được dài, được lâu bền trên cuộc độc hành vất vả này, bạn phải chăm lo cho sức khoẻ tài năng của bạn ghê lắm. Sức khoẻ của tài năng còn có một tên gọi khác, đó là vốn sống, một tổng thể hiểu biết, trải nghiệm, dấn thân và dâng hiến tận cùng mà nguồn bổ dưỡng vô tận chính là đời sống. Thoát ly đời sống thì ngay cả thiên tài cũng có nguy thơ thui chột.

Văn chương là cái biển chứa tài năng không biết thế nào cho đủ. Mà cái quy luật hưởng thụ văn chương mới thật ngược đời. Mỗi khi có một tài năng xuất hiện thì nó lại kích thích người ta đi tìm một tài năng kiểu khác. Đó là bản chất của quy luật bổ sung. Vì thế nên bao nhiêu sắc thái, bao nhiêu cung bậc tài năng đều tìm thấy chỗ đứng của mình. Một nền văn học trưởng thành là một nền văn học cộng sinh những tài năng khác nhau: Đó là lý do, là mục đích của Hội nghị này. Chúng tôi biết có một số bạn băn khoăn là có những nhà văn lớp trước còn dè dặt trước lối viết của lớp trẻ, chưa đánh giá đúng mức công hiến của họ, thậm chí có bạn lo ngại có người muốn áp đặt, gò gẫm lớp trẻ phải viết theo khuôn thước của lớp trước hay không. Nếu quả có lo lắng như vậy thì hôm nay, tại đây, chúng tôi muốn nói rằng, đó là những lo lắng không có căn cứ, vì Hội Nhà văn Việt Nam không bao giờ chủ trương như vậy. Một nền văn học được làm giàu bởi tài năng của các thế hệ, đó là sự đòi hỏi của cuộc sống và nhu cầu nội sinh của văn học. Từ một cách nhìn như thế, mọi sự đố kỵ, ganh ghét là sự buồn cười thảm hại. Vấn đề là mỗi người phải trở thành một chủ thể, độc đáo, duy nhất, một lĩnh xướng tài hoa của dấu ấn cá nhân. Chỉ như thế, bạn mới có thể sớm tách khỏi dàn đồng ca vui vẻ. Đây là một câu chuyện nghiêm túc và vô cùng cấp bách nhằm nâng cao tính chuyên nghiệp của văn học ta.

Vậy lý do nào đưa đến của hội tụ tài năng hôm nay? Trả lời câu hỏi này, không có gì xác đáng hơn là trích một câu trong Nghị quyết 23 của Bộ chính trị khoá X. Nghị quyết viết: “Tài năng là vốn quý của dân tộc. Chăm sóc và giúp đỡ tài năng phát triển là trách nhiệm của toàn xã hội“. Như vậy có thể thấy cuộc sống đang mở đường và bảo trợ cho tài năng phát triển. Tuy vậy, về phần mình, cứ cho là tư tưởng trên được thấu triệt và thực thi tuyệt vời đến đâu chăng nữa thì vẫn không thể thay thế cho nỗ lực chủ quan của mỗi cá nhân. Tài năng là trời cho nên cũng có thể lấy đi bất cứ lúc nào. Bảo hiểm cho tài năng chính là thái độ sống đung đắn, một tình yêu rộng lớn không bao giờ mỏi mệt.

Thưa các bạn, câu chuyện của chúng ta xin tiếp tục bằng câu hỏi thứ 2:

- Các bạn viết văn trẻ, các bạn từ đâu đến?

- Chúng tôi đến từ tương lai.

- Đúng quá, các bạn là đại diện cho nền văn học tương lai. Nhưng trước khi tiến thẳng lên tương lai, xin các bạn hãy dành thời gian trò chuyện một chút với hiện tại. Mà cái hiện tại này mới cụ thể làm sao, có thể cảm thấy bằng làn da, bằng hơi thở, từng ngày từng giờ, một hiện tại vừa nhẵn nhụi vừa xù xì, vừa xa vừa gần, quấn quýt, bấu bện đến không thể gỡ ra được. Mà xem chừng bạn cũng đang còn quyến luyến với cái hiện tại này lắm. Nó làm nên yêu ghét, khổ đau, phấn khích, bồng bột, đắm say khiến bạn không biết khâu cất vào cái túi tám gang mười gang nào cho yên nên quyết định cầm bút. Và vì cầm bút mà các bạn cho người ta thấy các bạn đang lo âu, thao thức đang ra sao trước biết bao thuận cảnh và nghịch cảnh. Trong lúc đắm say, các bạn quên là các bạn đang làm công việc tự bộc lộ, tự vẽ chân dung của mình. Và lúc này đây bức chân dung đó mang dáng vẻ một người đang sốt ruột. Các bạn muốn cuộc đời phải nhanh lên, phẳng phiu, phải ngăn nắp đâu vào đấy, nghĩa là nó phải hiện ra đúng với hình dung và mong muốn của bạn. Nhưng cuộc đời nó cứ vận hành theo cái quy luật riêng của nó, nó tỏ ra đủng đỉnh trước sự sốt ruột của bạn, và chỉ chịu nhích lên phía trước khi tất cả chúng ta đều đấu tay vào cùng đẩy cỗ xe cuộc sống. Lý do đơn giản, nếu không đấu tay vào thì không tìm được ai là người lái con tàu đưa bạn đến tương lai. Thưa các bạn, tôi đã chọn câu chuyện dài dòng để nói đến một vấn đề mà các bạn đã tâm đắc từ lâu: Nâng cao tính tích cực xã hội của nhà văn.

Và sau đây, là câu hỏi thứ ba:

- Các bạn viết văn trẻ, các bạn từ đâu tới.

- Chúng tôi đến từ nền văn học trên mười đầu ngón tay.

- Ôi, nền văn học gì mà phải đấu cả mười đầu ngón tay vào như thế.

- Máy tính, vật tuỳ thân của những người viết trẻ.

- Hiểu rồi, các bạn muốn nói đến một nền văn học hiện đại, giao diện với toàn thế giới.

Thế thì quý hoá quá, chúng ta khao khát được đồng hành với nhân loại từ lâu. Nhưng tò mò muốn hỏi các bạn sẽ gửi thông điệp gì cho nhân loại từ địa chỉ Việt Nam? Và trong khi trò chuyện với nhân loại, các bạn có bỏ quên số phận của một bộ phận nhân loại đang đau đáu gửi đá và gửi máu ra biển đảo, hay không? Các bạn có nói đến những ác mộng, những cơn mê sảng, đau đớn tột cùng cả thể xác và tinh thần của các nạn nhân chất độc da cam hay không? Và các bạn có nói cho cư dân mạng biết có những cô giáo nhỡ nhàng duyên phận sau nhiều năm dạy học đơn chiếc ở vùng cao hay không? Tất cả những câu chuyện bằng xương bằng thịt ấy có làm tổn hại đến tính sang trọng của văn học mười đầu ngón tay hay không? Nhân câu chuyện này, tôi muốn nhắc bạn là nơi ta họp đây rất gần với ngôi nhà cũ của Lan Khai và mỏ than Tràng Định, nơi ông lấy chất liệu để viết cuốn tiểu thuyết Lầm than nổi tiếng. Năm 1935, theo dõi ý kiến của nhà văn Pháp rất nổi tiếng lúc bấy giờ là André Ghide phát biểu trong một Hội nghị quốc tế rằng “Ngày nay vấn đề cốt yếu là tạo ra một nhân loại mới”, Lan Khai đáp lại như sau: “Tôi muốn nói khác. Ngày nay vấn đề cốt yếu của chúng ta là tạo ra cuộc đời tương lai cho một lớp người Việt Nam mới, bằng những khả năng của dân tộc.” Thay vì nói nhân loại chung chung, Lan Khai nói con người Việt Nam cụ thể, và nói đến con người, trước hết phải tạo ra cuộc sống cho con người. Một quan niệm như vậy về mối quan hệ giữa dân tộc và nhân loại đáng để chúng ta cùng suy nghĩ.

Chúng tôi biết vừa qua các bạn rất quan tâm đến hiện đại hoá nền văn học của chúng ta, đi đứng, nói năng, lập ý lập ngôn nhất nhất đều muốn chứng tỏ danh tính của công dân thế kỷ 21. Đúng quá, các bạn mà không quan tâm đến yêu cầu hiện đại hoá thì đổ trách nhiệm đó cho ai? Nhưng thế nào là hiện đại? Xin các bạn tham khảo lời di huấn sau đây của Tagor:

- Bất cứ tính hiện đại nào cũng không tuỳ thuộc vào thời gian mà tuỳ thuộc vào khí chất.

Khí chất, đó là tinh hoa. Thời gian có thể vượt qua tất cả, kể cả chính nó, trừ tinh hoa. Xem thế thì không phải bất cứ cái gì đến trước đều bị gán ghép oan uổng là lạc hậu, cũ kỹ; ngược lại cũng không phải bất cứ cái gì đến sau đều được phỉnh nịnh là hiện đại. Do đó, quá trình hiện đại hoá văn học phải gắn liền với quá trình nhân đạo hoá đời sống và văn hoá hoá tâm hồn. Như thế trong chiếc vi tính xách tay kia, ngoài phần cứng, phần mềm còn cần có một bộ phận mềm hơn, đó là một tâm hồn. Mà hình như chiếc máy tính của nhân loại lúc này cũng đang lắm vấn đề mà người ta đang tìm cách chữa, đó là bệnh vô cảm, bệnh sao chép, mô phỏng giản đơn. Và nói đến hiện đại thì thói quen thường thấy là liếc mắt sang Phương Tây. Tiếp thu Phương Tây là rất cần thiết, nhưng cần đọc kỹ Hướng dẫn sử dụng trước khi dùng. Là bởi vì đã có nhiều thứ của Phương Tây trở nên quá đát từ lâu. Và cũng đừng quên rằng, Phương Tây cũng khổ sở vì quá nhiều sự quái gở do nó tạo ra và họ đi tìm thuốc chữa từ Phương Đông. Để cho những cố gắng hiện đại hoá nền văn học không trở thành công việc gánh bùn sang ao, các bạn đừng chỉ lo sự phán xét của tương lai mà bỏ quên những câu thần chú của quá khứ, một quá khứ không bao giờ đứng yên mà luôn luôn sống động, không ngừng tiếp sức cho hiện tại và tương lai. Một trong những câu thần chú của quá khứ mà tôi muốn nhắc lại ở đây hôm nay đó là lối sống tình nghĩa của người Việt Nam. Giáo sư Hoàng Ngọc Hiến đã bình luận rất hay về lối sống tình nghĩa như sau: Một khi bị rỗng ruột tình nghĩa thì… mọi học thuyết khoa học xã hội, nhân văn, dù hệ thống lý luận có kiên cố nguy nga đến đâu đi nữa cũng chỉ là những cái vỏ màu mè, hão huyền, những bong bóng có thể vỡ tan bất cứ lúc nào!! ” Lối sống tình nghĩa là đạo lý, là căn cước dân tộc, căn cước văn hoá quan trọng nhất trong hệ thống giá trị của Việt Nam. Hoá ra, mọi khát vọng hiện đại hoá văn học chỉ thực sự có nghĩa khi nó được phóng lên từ bệ phóng dân tộc.

Nhìn lại chặng đường vừa qua, thấy có một cách hành xử sai lầm, cho rằng và đã tốn bao mồ hôi để tỏ rằng, hiện đại hoá văn học là hiện đại hoá về hình thức.

Tách rời hình thức, tuyệt đối hoá hình thức ra khỏi chỉnh thể văn học chẳng khác nào đập vỡ chiếc cốc pha lê, biến nó thành những mảnh vụn mà tác dụng duy nhất chỉ có thể là sát thương văn hoá và nhiễm trùng văn học.

Lại cũng đã thấy có một cách hành xử khác, cho rằng viết khó hiểu mới sang trọng, dẫn đến tình trạng văn học đang mất dần công chúng. Tìm lời giải sáng sủa vấn đề này, xin các bạn lắng nghe câu thần chú của quá khứ đến từ Tagore. Tagore nói:

- Trò chơi chỉ là trò chơi khi có người chơi nó.

Vậy thì viết văn mà không có người hiểu văn nữa, làm thơ mà không còn người hiểu thơ nữa, thì văn thơ lập tức biến mất, trở thành con vật tàng hình đang kêu khóc thảm thiết ở đâu đó.

Hướng tới công chúng, sao cho mỗi tác phẩm là một thông điệp nồng nàn với đời sống, thắm thiết niềm tin yêu con người, đó là lẽ phải thông thường của văn học và cũng là khát vọng cầm bút của chúng ta.

Thưa các bạn.

Bằng tác phẩm của mình, các bạn đã chính thức bước lên những bậc thềm đầu tiên của ngôi đền văn học. Điều đó nói rằng, tài năng của các bạn không còn là của riêng các bạn nữa, nó đã thuộc về một cái gì rộng lớn hơn, cao vọng hơn. Cuộc sống, sự nghiệp, công chúng đang chờ đợi các bạn. Tất cả đang ở trước tầm tay. Chúc các bạn thành công.

Hà Nội 7.9.2011

Hữu Thỉnh