Trần Mạnh Hảo (danlambao) - Chưa khi nào như lần nhà nước Việt Nam xét tặng giải thưởng được gọi là “danh giá và cao qúy” là giải thưởng Nhà Nước và giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật lại xảy ra nhiều điều tiếng không hay như năm 2011 này. Xin quý vị dùng công cụ truy tìm http://google.com , đánh từ khóa : “giải thưởng nhà nước và giải thường Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật năm 2011” sẽ tìm ra hàng chục bài phê phán, bình luận, thắc mắc, kiện cáo… về sự bất cập và thiếu công bằng, thiếu chính danh của giải thưởng này, trên cả báo lề phải lẫn báo lề trái. Theo tiêu chí của nhà nước, tác phẩm văn học được xét tặng giải thưởng nhà nước phải là tác phẩm xuất sắc, tác phẩm văn học được xét giải thưởng Hồ Chí Minh phải là tác phẩm đỉnh cao, tức tác phẩm lớn.
Trong bài viết này, chúng tôi chỉ bàn sơ qua về chất lượng nghệ thuật của các tác giả được đề cử tặng thưởng giải Hồ Chí Minh về văn học dưới đây :
Tác phẩm đề cử Giải thưởng Hồ Chí Minh
Lê Lựu: Tuyển tập Lê Lựu
Đỗ Chu: Một loài chim trên sóng (tập truyện) Tản mạn trước đèn (tập tùy bút)
Hồ Phương: Ngàn dâu (tiểu thuyết) Biển gọi (tiểu thuyết) Yêu tinh (tiểu thuyết) Những cánh rừng lá đỏ (tiểu thuyết)
Ma Văn Kháng: Truyện ngắn chọn lọc Ma Văn Kháng, Mưa mùa hạ (tiểu thuyết) Côi cút giữa cảnh đời (tiểu thuyết) Đám cưới không có giấy giá thú (tiểu thuyết) Gặp gỡ ở La Pan Tẩn (tiểu thuyết)
Hà Minh Đức: Cụm tác phẩm thơ văn báo chí Hà Minh Đức, Cụm tác phẩm văn hóa nghệ thuật
Phạm Tiến Duật: Đường dài và những đốm lửa, Tiếng bom và tiếng chuông chùa (trường ca) Vừa làm vừa nghĩ (tập tiểu luận)
Hữu Thỉnh: Thương lượng với thời gian, Trường ca Biển
Nguyên Ngọc: Đất nước đứng lên (tiểu thuyết) Rẻo cao (tiểu thuyết) Cát cháy (tiểu thuyết) Trên quê hương những anh hùng Điện Ngọc
Lê Văn Thảo: Con đường xuyên rừng (tiểu thuyết) Một ngày và một đời (tiểu thuyết) Cơn giông (tiểu thuyết) Tuyển tập truyện ngắn
Nguyễn Khoa Điềm: Cõi lặng (tập thơ)
Bùi Hiển: Đường lớn (ký sự) Hướng về đâu văn học (tiểu luận)
(theo website http://lethieunhon.com)
Trong 11 tác giả được đề cử giải thưởng lớn lần này (trừ nhà văn Nguyên Ngọc và nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm đã xin rút ra khỏi giải), còn lại 9 nhà văn đều đã được tặng giải thưởng nhà nước từ những năm trước. Những tác phẩm sáng giá nhất đời họ đều đã được giải thưởng nhà nước (là giải thưởng nhỏ) trước rồi. Nay họ chỉ còn những tác phẩm trung bình, thậm chí yếu kém lại được đưa ra xét giải thưởng lớn thì quả là thậm phi lý. Trong bài viết này, chúng tôi chỉ nêu lên những nhận định khái quát về các tác phẩm dự xét giải thưởng lớn (giải thưởng HCM) trên; sau này, chúng tôi sẽ lần lượt phê bình từng tác phẩm cụ thể khi giải thưởng lớn chính thức công bố.
Nhà thơ Hữu Thỉnh, đương kim chủ tịch liên hiệp các hội văn học nghệ thuật, chủ tịch hội nhà văn Việt Nam, kiêm bí thư đảng đoàn hai cơ quan trên, trong đợt đầu xét giải thưởng văn học nhà nước cho thế hệ các nhà văn chống Mỹ, hai tập thơ khá nhất của đời ông là “Đường tới thành phố” (trường ca) và “Thư mùa đông” đã được trao giải thưởng nhà nước. Năm 2011 này, Hữu Thỉnh bèn đưa hai tập thơ dở nhất đời ông là : “Trường ca biển” và “Thương lượng với thời gian” ra xét giải thưởng văn học Hồ Chí Minh thì có phải là ông muốn dùng phép “con sâu làm rầu nồi canh” để nhục mạ giải thưởng lớn này chăng ? Xin quý bạn đọc hãy vào công cụ tìm kiếm http://google.com , gõ tên hai bài phê bình của chúng tôi (TMH) phê bình hai tập thơ dở này của Hữu Thỉnh đã in trên nhiều trang mạng : “Trường ca biển một tác phẩm làng nhàng, nhạt nhẽo của Hữu Thỉnh sắp được giải thưởng văn học Hồ Chí Minh” và “Trong hai tác phẩm dự giải thưởng Hồ Chí Minh của ông Hữu Thỉnh : một dở và một trường ca phạm quy”.
Nhà thơ Phạm Tiến Duật đã ẵm giải thưởng văn học nhà nước bằng tác phẩm khá nhất của đời ông, đó là tập thơ : “Vầng trăng và quầng lửa”. Những tác phẩm được đưa ra xét giải thưởng văn học lớn trên của ông đều là những tác phẩm trung bình kém, thậm chí rất dở và nhạt nhẽo.
Trong các nhà văn được đề cử xét giải thưởng Hồ Chí Minh trên, duy chỉ mình nhà văn Lê Lựu là có tác phẩm lớn, tác phẩm đỉnh cao. Ấy là tiểu thuyết “Thời xa vắng”, tác phẩm để đời của ông. Nhưng rất tiếc, “Thời xa vắng” của ông đã lãnh giải thưởng nhỏ (giải thưởng nhà nước) trước rồi. Nay những cuốn sách trên của ông hầu như đều có chất lượng trung bình, hoặc kha khá, không đủ tiêu chí giành giải thưởng lớn. Trong phần giới thiệu tác phẩm Lê Lựu để xét giải thấy chỉ nêu một tập là tuyển tập Lê Lựu. Mà trong tuyển tập này nếu có “Thời xa vắng” là phạm quy, còn không có tác phẩm lừng danh này, còn lại đa phần là nhạt.
Khác với Lê Lựu, cuộc đời viết của Đỗ Chu có vẻ thông dòng bén giọt hơn nhưng ông không có tác phẩm lớn như Lê Lựu. Những tác phẩm khá của ông đã giành giải thưởng văn học nhà nước trước rồi. Mấy cuốn sách kể trên của ông không có gì xuất sắc, đọc tạm được mà thôi. Thời còn học trung học, Đỗ Chu mê “Bông hồng vàng”, “Lẵng quả thông” của Pautopxki (do Vũ Thư Hiên dịch đầu những năm sáu mươi của thế kỷ trước). Giọng văn đầy chất thơ, lãng mạn và tươi mát như suối nguồn, như ánh trăng của nhà văn Nga này mê hoặc Đỗ Chu và các nhà văn trẻ thời đó. Đỗ Chu đã viết các truyện đầu tay như “Phù sa”, “Hương cỏ mật”, “Thung lũng cò” …khá hấp dẫn như một ông Pautopxki con con…Nay cái thời ấy xa rồi, thưở ban đầu ấy xa rồi, lối viết lãng mạn kiểu Pautopxki qua rồi, nhường hiện thực dữ dội cho những cây bút dữ dội .
Hai nhà văn Hồ Phương và Lê Văn Thảo với các tác phẩm kể trên được đề cử giải thưởng văn học HCM đều là những tác phẩm đuối tầm, không có gì xuất sắc, chất lượng nghệ thuật chưa bằng các tác phẩm được đề cử của Lê Lựu, Đỗ Chu.
Có lẽ những tác phẩm của Ma Văn Kháng được đề cử trên là khá hơn cả. “Côi cút giữa cảnh đời”, “Mùa lá rụng trong vườn”, “Đám cưới không giấy giá thú” của ông được người đọc của một thời hoan nghênh, khen tặng. Nhưng chúng không có đủ tầm vóc nghệ thuật bay qua các thời đại, nghĩa là không thể trở thành tác phẩm lớn kiểu như “Thời xa vắng” của Lê Lựu”.
Nhà văn Bùi Hiển là một tác giả tiền chiến nổi tiếng viết truyện ngắn hay, trong đó tập truyện “Nằm Vạ” của ông đã đưa ông lên hàng những nhà văn viết truyện ngắn hay vào bậc nhất thời trước năm 1945, sau tên tuổi của Nguyễn Công Hoan, Nam Cao, Vũ Bằng… Chính ra ông phải được giải thưởng lớn từ trước chứ không phải giải thưởng nhà nước như đã nhận. Lần này Hội nhà văn đề cử những tác phẩm không tiêu biểu của ông vào giải thưởng lớn là một nghịch lý. Sở trường của Bùi Hiển là truyện ngắn mà sao Hội nhà văn lại đề cử tác phẩm ký sự và tiểu luận là sở đoản của ông ?
GS. Hà Minh Đức được đề cử vào giải thưởng văn học Hồ Chí Minh có lẽ là một sự nhầm lẫn của Hội đồng tuyển chọn Hội Nhà Văn chăng ? Những cuốn giáo trình của GS. Hà Minh Đức dùng để dạy học, hầu như không có chất văn. Đâu phải các thầy cứ viết tiểu luận văn học làm giáo trình giảng dạy là có thể trở thành văn học. Viết đúng viết thật chưa thể thành tác phẩm văn học, nếu những trang viết kia không có chất văn, không hấp dẫn. Mới đạt CHÂN và THIỆN mà chưa có cái MỸ thì chưa phải văn học. Các bài báo của GS. Hà Minh Đức thì nên đăng ký dự ở giải báo chí, sao lại đăng ký vào giải thưởng văn học lớn này? Về thơ của GS. Hà Minh Đức mà đoạt giải thưởng văn học Hồ Chí Minh thì khoảng hai nghìn nhà thơ trong nước đều có thể ẵm được giải thưởng lớn này.
Chúng tôi sẽ dành thời gian và công sức phê bình cụ thể từng tác phẩm được đề cử trên, sau khi giải thưởng văn học Hồ Chí Minh chính thức công bố.
Chúng tôi mong hàng trăm nhà phê bình văn học quốc doanh, nhà phê bình văn học xu thời lên tiếng bảo vệ những giá trị được cho là thật kia, trong khi chúng tôi chỉ thấy là những giá trị ảo, để ta cùng tranh luận cho đen trắng, hay dở, đúng sai rõ ràng.
Nếu cứ đánh tráo dở thành hay, sai thành đúng, xấu thành tốt, ác thành thiện như thế này sẽ không thể còn nền văn học Việt Nam, thậm chí văn hóa Việt Nam rồi cũng sẽ biến mất cùng với nguy cơ dân tộc bị diệt vong đang có cơ xuất hiện.,.
Sài Gòn 06-9-2011
Anh Hao viet qua dung.Huu Thinh chi la ke vo beo vat tep,ke an tap,ke co hoi.
Trả lờiXóaThưa Ông Trần Mạnh Hảo, Tôi đã được đọc rất nhiều bài viết của Ông trên các báo, Blog .. Việc Ông trăn trở quá làm cho lớp trẻ chúng tôi phải lên tiếng góp ý một tý;
Trả lờiXóaThứ nhất - Tôi chẳng bao giờ quan tâm đến các loại giải cấp ở VN vì bản thân nó Tôi cảm nhận thấy không có giá trị thực... Ví dụ cho Ông thấy một sự thật 100% là vừa qua tại Tổng công ty 8- một đơn vị đang đứng trên bờ vực phá sản, hiện tại khoảng 90% công nhân không có công ăn việc làm,Toàn Tổng công ty thua lỗ khoảng trên 1000 tỷ đồng... ấy vậy tháng 8/2011 còn được xét tặng huân chương độc lập. Tôi nghe nói chi phí chạy chọt hết trên 1 tỷ đồng lại còn có cả Ông Nguyễn đức Kiên và một số quan chức cấp cao về dự thật là buồn, vậy Ông có thể nói 1000 lần thì giải vẫn được trao. Vậy thôi chào Ông nhé !
Vượt núi xuyên rừng cố tìm hồ
Trả lờiXóaBăng sông lội suối chẳng thấy mô
Mỏi gối run tay chân thờ thẩn
Đau đầu đắng miệng ngực nhấp nhô
Trăng tà bóng liễu vương cành rũ
Gió thoảng hơi sương quyện lá khô
Chỉ lỡ kiếp nầy thôi đấy nhé
Hồ mô chẳng có, có (lấy) đâu rô ???
Họa từ thơ của tác giả Vô Danh
Kính "xin" được đăng ký dự giải muộn
Kính "xin" được bình chọn ....
Với HT, hai trăm ngàn cũng sướng rồi, huống chi hai trăm triệu tiền thưởng nên cố sống cố chết phải giật bằng được cái giải to đùng trước khi về hưu. Một con người đầy tính nghi kị hiềm khích thì thơ văn HT chẳng đáng chùi đít. HT là một tên đại ăn bẩn ăn tham nhất thế giới. Bị người đời phỉ báng đến thế mà không biết mắc cỡ. Đúng là đồ đại vô liêm sỹ.
Trả lờiXóaCùng đoàn quân anh đi tới thành phố
Trả lờiXóaBị lạc đường về Hội nhà văn
Ừ nhỉ , bao giờ quay trở lại
Với năm anh em trên một chiếc xe tăng ?
Trao giải này cho anh Nguyễn Việt ở tờ ANTĐ là hay nhất
Trả lờiXóaĐiều gì mọi người cho là VÔ LÍ thì điều đó lại CÓ LÍ ở Việt nam và một khi tính VÔ LÍ càng cao thì lại càng được ĐƠM HOA ,KẾT TRÁI trên mảnh đất hình chữ S này.Chắc ông Mạnh Hảo cũng chẳng lạ gì khi Công an bắt người Yêu nước chống Tàu,hay vụ Vedan nhận được giải môi trường gì đó..vv.Tôi vẫn cứ thắc mắc tại sao Ông Hảo lại rất TÂM HUYẾT với cái giải thưởng mang danh tên TỘI ĐỒ này đến vậy?.
Trả lờiXóaNếu không quá phiền hà Ông cho tôi biết với nhé!
Cảm ơn Ông nhiều và chúc Ông vui khỏe.
Giài thưởng Nhà nước là giải thưởng đại diện cho cả nước, giải Hồchíminh là mang tên Hồ,có tính cá nhân, cá nhân không thể đứng trên cả nước. Vậy nên đổi lại trật tự. Giải Nhà nước là giaỉ LỚN, giải Hồchíminh lả giải NHỎ. Như thế trao giải lần này chẳng có gì đáng than phiền. Không ai có thể đướng trên tập thể. Chấm hết.
Trả lờiXóahữu thủm à quên hữu thỉnh là người như thế nào mà tui nghe lạ HOĂC ,chưa nghe thấy nói đến bao giờ thế nhỉ ,
Trả lờiXóaCác dạng giải thưởng nhà nước Việt Nam là dạng xin và cho mà!
Trả lờiXóachi con co
Trả lờiXóagiai thuong van hoc la uy tin nhat, nay cung dao mo chon luon.
"không ai có thể làm mất thể diện quốc gia hơn các ông này!"
Trả lờiXóaGS. Ngô Bảo Châu
Gỉai thưởng HCM .Bất cứ tác phẩm nào dự tranh ở cái giải rút này , chưa bàn tới nội dung ,tác giả của nó đều là những thằng mù , thằng vô cảm , thằng ham bã danh lợi ,thằng bần tiện ,những thằng tồi không biết đau với cái đau của đồng bào : Đất nước đang hoạ ngoại xâm ,dân đánh cá bị bắt , bị đánh, bị đập ,đi đánh cá biển mình bị Tàu bắt trả tiền chuộc .Họ không thấy cái nhục mất nước gần kề : biển , đảo biên giới đất liền rơi vào tay giặc ...Họ thua xa những anh chị em lo lắng vì họa ngọai xâm mà phải hy sinh đi biểu tình háng tuần hầu gióng lên hồi chuông báo động .
Trả lờiXóaHọ có thể có TÀI nhưng chắc chắn họ thiếu cái TÂM , cái ĐỨC .
Họ không bằng những anh chị mới chỉ có cấp một cấp hai , những anh chị thiếu học có thể viết sai văn phạm , câu cú chưa chỉnh ,trình bày không đẹp , nhưng nêu lên những bức xúc , những ưu tư , những giận dữ của đồng bào đối với bọn Công An tay sai Tàu .
Đất nước ta có hàng trăm đề tài thời sự nóng hổi nhưng họ tránh né , họ không viết hay không biết nước ta còn độc tài , phản dân chủ . Dân lương thiện luôn nơm nớp lọ sợ cho miếng ăn gia đình ,đất đai vườn tược bị tịch thu giờ phải sống lang thang đầu đương xó chợ .Nạn cướp giật ,đâm chém bụi đời họ không vạch ra được cái nguyên nhân từ đâu ,họ không hướng dẫn quần chúng đấu tranh xoá bỏ cái tồi tệ từ bọn thái thú Tàu mà ra .
Những tác phẩm được người đời đánh giá cao ( Tác gỉa nó không ham cái giải thưởng HCM )thường thuộc về những tác giả Vô Danh .Thí dụ như Thơ vô Danh và chính Tác giả Nguyễn Chí Thiện ,Thơ và Người hoà quyện với nhau bằng Máu ,Nước Mắt , Tù đày ,Đói khát , Lạnh lẽo trong nhà giam ngục thất.
Nói như thế không phải tôi quên các Nhân Sĩ Trí Thức đã dấn thân nhập cuộc ," Đơn thưa đài phát thanh và truyền hình giá trị của nó đã gấp ngàn lần cái thơ vô vị cuả Nguyễn Hữu Thỉnh .
Rồi đây sau cơn mưa ,trời lại sáng chúng ta hy vọng sẽ đựơc đọc , đựơc thưởng thức những tập thơ ,những tác phẩm ngoài luồng xứng danh là những tác phẩm lưu danh muôn thuở.
Ông bạn VƯƠNG nói chí lý. Tôi cũng đồng ý với bạn như thế. Văn học là hơi thở của cuộc sống.Phải lột tả được cái hiện thực của đời sống xã hội qua văn chương - nhất là ở xã hội hiện nay.Nhưng than ôi, như thế ta chỉ đọc được ở những nhà văn bị đã và đang bị tù tội trong nhà tù CS.
Trả lờiXóaThắc mắc làm gì cho mệt anh Hảo ơi..., ở VN bây giờ tất cả cái gì cũng có thể xẩy ra. Chuyện mấy cái giải thưởng này thì có ý nghĩa gì với đất nước này đâu! Thôi thì anh cứ lo việc anh (kiếm sống, qua ngày), ai làm gì mặc họ, để ý gì, mà có nói cũng chẳng làm gì được.
Trả lờiXóaGiai thuong hcm danh cho nhung tac pham xuat sac , tac pham dinh cao , tac pham lon trong do tac pham tieu bieu , vi dai nhat la tac pham :"VUA DI DUONG VUA KE CHUYEN "cua nha van DAI VI DAI tran dan tien.
Trả lờiXóaCu the ma viet , cu the ma phat giai.
Giai thuong Van Chuong Nobel sap het thoi , nhuong cho cho giai thuong mang ten DANH NHAN VAN HOA THE GIOI ho chi minh.
Đỉnh cao văn chương của Việt Nam sau năm 75 như sau:
Trả lờiXóa"Mừng đảng mừng xuân"
"Giải thưởng HCM lớn nhất giải thưởng nhà nước lớn nhì"
Tôi không phải nhà văn nhưng tôi không thể có cảm tình để quan tâm đến vì với tôi không có đảng trên đời thì đất trời vạn vật vẫn luôn trường tồn.
Ai đã làm nên tội?
Bài viết của anh công phu, chất lượng. Tôi có cảm giác mỗi lần anh viết ra một vấn đề gì đó anh trăn trở và suy nghĩ rất nhiều để mang thông điệp chính xác đến cho bạn đọc. Cảm ơn anh vì nhờ có anh chúng tôi mới hiểu được giá trị nghệ thuật của các tác phẩm văn học "hàng đầu" Việt Nam thời hiện đại. Mong được đọc nhiều những bài viết có lửa của anh. Chúc anh có nhiều sức khỏe, viết khỏe.
Trả lờiXóaLại chuyện của nhỏ & to! Trong một nước nhỏ có giải thưởng thật to. Giải thưởng thật to lại trao cho tác phẩm thật nhỏ ..heh heh.
Trả lờiXóaXin được chép lại bài thơ
Trả lờiXóaCủa tác giả Vô Danh
Nước có vì đâu hởi cái hồ
Khi hồ chưa có nước nằm mô
Sông dài biển rộng thuyền lên xuống
Vực thẩm đồi cao sóng nhấp nhô
Nước bởi vì hồ nên ụ lại
Hồ không có nước phải phơi khô
Đợi khi hết nước thì ta thấy
Đủ mặt trê trào với diếc rô
BẢN CHẤT GIÁ TRỊ GIẢI THƯỞNG NÀY LÀ GÌ, NGOÀI Ý ĐỒ CHÍNH TRỊ CỦA NHÀ CẦM QUYỀN. TẤT CẢ VÔ NGHĨA, PHI LÝ LÀ ĐƯƠNG NHIÊN
Trả lờiXóaNgày xưa cũng có 2 tác phẩm nhỏ mà được giải lớn là
Trả lờiXóatruyện ngắn"Về làng" của Nông Quốc Chấn và "Đêm nay bác không ngủ"của Minh Huệ.
Nhà thơ Xuân Sách trong cuốn Chân dung nhà văn có viết tặng 2 bác này chân dung sau:
1. Tưởng anh về lại làng xưa
Ngờ đâu về giữa Thủ đô nhận nhà
Sướng cái bụng lắm lắm à
Ngày là đèo Gió đêm là Hồ Tây.
2. Vỡ lòng câu thơ viết
"Mời bác ngủ bác ơi"
Đêm nay bác không ngủ
Nhà thơ ngủ lâu rồi.
làm sao đưa tác phẩm HOA ĐỊA NGỤC của NGUYỄN CHÍ THIỆN vào dự giai vói các tác phẩm trên!? nếu không thì tổ chức cho người đọc chấm giải trên mạng,làm như vậy còn có ý nghĩa hơn, ông hội đồng nhà nước chấm giải
Trả lờiXóaTóm lại, giải nhà nước nhỏ hơn giải Hồ Chí Minh mà các tác phẩm trội đã được giải nhà nước trước rồi, nay giải lớn mà đem tác phẩm thứ ra tranh tài. Nói vậy sau này các ông ấy không có thêm tác phẩm nào?Cả một lủ "ăn mày dỉ vãng"
Trả lờiXóaGIẢI THƯỞNG DỰA THEO TIÊU CHUẨN SAU ĐÂY.
Trả lờiXóa1/đền đáp cho những người ngu nổ lực học hành đạt được thành tích xuất sắc qua kỳ thi bổ túc văn hóa 2 năm 3 lớp.
2/đền đáp cho những kẻ luôn biết vùi đầu vào cát,tự dưng biến thành gs,ts.
3/đền đáp công lao họ đã dấn thân bưng bô cho phường độc tài tham nhũng hại dân bán nước.
4/ giải thương to lớn cuối cùng họ sẽ được nhận là giải DÂN TỘC VIỆT NAM LÀM TRANG SỬ MỚI,phần thưởng gồm có toàn bộ tử tôn gia quyến của họ sẽ dược dân tộc vn trao tặng mỗi cá nhân là 1 CÁI HÒM TRỊ GIÁ MỔI CÁI CÓ GIÁ TRỊ LÀ 1000 USD SAU KHI DỰA CỘT./.